Phát hiện ngành mình chọn không hợp ở năm nhất là chuyện phổ biến — và không phải thảm hoạ.
Nhưng cách xử lý quyết định bạn mất một kỳ hay mất hai năm.
Trước hết: phân biệt hai thứ
- Khó khăn tạm thời — bạn đang vật lộn với cách học mới, môn khó, hoặc chưa quen môi trường. Cái này qua được.
- Không hợp thật — bạn không chịu được nội dung ngành, và cả công việc thật của nghề đó cũng không hấp dẫn bạn.
- Kiểm bằng cách đọc mô tả công việc của nghề — nếu công việc đó vẫn hấp dẫn thì vấn đề nằm ở cách học, không ở ngành.
- Hỏi sinh viên năm trên — có khi năm nhất là năm nặng nhất và mọi thứ khác đi từ năm hai.
- Đừng quyết trong lúc vừa thi xong hoặc vừa nhận điểm kém.
Nếu là khó khăn tạm thời
- Gặp cố vấn học tập — họ đã gặp nhiều trường hợp giống bạn.
- Tới giờ tiếp sinh viên của giảng viên môn khó.
- Tham gia nhóm học — nhiều khi bạn không phải người duy nhất mắc.
- Xem lại cách học — đại học đòi hỏi tự học nhiều hơn phổ thông rất nhiều.
- Giảm số tín chỉ kỳ sau nếu đang quá tải.
Nếu là không hợp thật — các lựa chọn
- Chuyển ngành trong trường — thường mất ít thời gian nhất, nhiều môn chung được công nhận.
- Chuyển sang ngành gần — mất ít môn hơn chuyển hẳn sang lĩnh vực khác.
- Học tiếp và bổ sung bằng chứng chỉ hoặc học phần tự chọn theo hướng bạn muốn.
- Thi lại vào ngành khác — mất nhiều thời gian nhất, cân nhắc kỹ.
- Học tiếp rồi đổi hướng sau khi ra trường — nhiều nghề nhận người từ nhiều ngành.
Kiểm điều kiện chuyển ngành
- Đọc quy chế đào tạo phần chuyển ngành — điều kiện, thời điểm, thủ tục.
- Hỏi phòng đào tạo cụ thể — kết quả học tập cần đạt bao nhiêu.
- Hỏi môn nào được công nhận — nó quyết định bạn mất bao nhiêu thời gian.
- Hỏi hạn nộp đơn — thường chỉ có một cửa sổ trong năm.
- Hỏi ngành đích còn nhận không.
Trước khi quyết chuyển
- Tìm hiểu ngành đích kỹ như lần đầu — đọc chương trình, đọc mô tả công việc, hỏi người trong nghề.
- Nói chuyện với sinh viên đang học ngành đích.
- Tính thời gian và chi phí phát sinh.
- Nói với gia đình — và nói kèm lý do cụ thể, không chỉ nói không thích.
- Đừng chuyển chỉ để tránh một môn khó — ngành nào cũng có môn khó.
Nếu không chuyển được
- Học tiếp vẫn là lựa chọn hợp lý — tấm bằng vẫn có giá trị.
- Dùng học phần tự chọn theo hướng bạn muốn.
- Tích luỹ kinh nghiệm và chứng chỉ trong lĩnh vực bạn nhắm.
- Đọc thông báo tuyển dụng của nghề bạn muốn — nhiều nghề không bắt buộc đúng ngành.
- Nhiều người làm nghề khác ngành học — đó là chuyện bình thường.
Một điều đáng nhớ
Việc cần làm trước tiên không phải nộp đơn chuyển ngành.
Là đọc mô tả công việc của nghề mà ngành hiện tại dẫn tới. Nếu công việc đó vẫn hấp dẫn bạn, thì vấn đề nằm ở cách học chứ không ở ngành — và cái đó sửa được mà không mất năm nào.
Câu hỏi thường gặp
Làm sao phân biệt khó khăn tạm thời và không hợp thật?
Đọc mô tả công việc của nghề mà ngành dẫn tới — nếu công việc đó vẫn hấp dẫn thì vấn đề nằm ở cách học chứ không ở ngành.
Nếu là khó khăn tạm thời thì làm gì?
Gặp cố vấn học tập, tới giờ tiếp sinh viên của giảng viên môn khó, tham gia nhóm học, xem lại cách học, và giảm số tín chỉ kỳ sau nếu quá tải.
Có những lựa chọn nào nếu không hợp thật?
Chuyển ngành trong trường, chuyển sang ngành gần, học tiếp và bổ sung chứng chỉ theo hướng mình muốn, thi lại, hoặc học tiếp rồi đổi hướng sau khi ra trường.
Cần kiểm gì về điều kiện chuyển ngành?
Đọc quy chế phần chuyển ngành, hỏi phòng đào tạo kết quả cần đạt bao nhiêu, môn nào được công nhận, hạn nộp đơn, và ngành đích còn nhận không.
Nếu không chuyển được thì sao?
Học tiếp vẫn hợp lý — dùng học phần tự chọn theo hướng mình muốn, tích luỹ kinh nghiệm và chứng chỉ, và đọc thông báo tuyển dụng vì nhiều nghề không bắt buộc đúng ngành.
