Ba hình thức, ba hoàn cảnh
Chính quy
Học tập trung theo thời khoá biểu cố định tại trường. Phù hợp với người vừa tốt nghiệp phổ thông, có thể dành toàn thời gian cho việc học. Ưu điểm lớn nhất không chỉ là bài giảng mà là môi trường: bạn bè cùng lứa, câu lạc bộ, cơ hội thực tập và tuyển dụng qua trường.
Vừa làm vừa học
Lịch học bố trí ngoài giờ hành chính — buổi tối, cuối tuần, hoặc theo đợt. Phù hợp với người đã đi làm, cần giữ thu nhập. Học tại lớp nên vẫn có tương tác trực tiếp với giảng viên và bạn học.
Từ xa
Học chủ yếu qua học liệu và các buổi trực tuyến, ít hoặc không phải tới trường thường xuyên. Phù hợp với người ở xa cơ sở đào tạo, hoặc có lịch làm việc không cố định. Đòi hỏi khả năng tự học cao nhất trong ba hình thức.
Điểm giống nhau cần nhớ
Cùng một ngành ở cùng một trường, chương trình và chuẩn đầu ra thường được xây trên cùng khối lượng kiến thức. Không có hình thức nào "nhẹ" hơn về nội dung — chỉ khác về cách tổ chức việc học.
Bốn câu hỏi để tự chọn
- Bạn có bao nhiêu giờ trống mỗi tuần, thật sự? Không tính giờ "cố gắng thu xếp". Nếu dưới mười lăm giờ, hình thức chính quy không khả thi.
- Bạn có tự học được không? Nhìn lại: đã bao giờ tự hoàn thành một khoá học dài mà không ai thúc chưa? Nếu chưa, hình thức từ xa rủi ro cao.
- Ngành bạn chọn nặng thực hành tới đâu? Ngành kỹ thuật, y tế, nghệ thuật có giới hạn rõ với hình thức từ xa. Hãy hỏi trường tổ chức thực hành thế nào.
- Bạn cần gì ngoài tấm bằng? Nếu cần môi trường, quan hệ, cơ hội thực tập qua trường, thì chính quy có giá trị mà hai hình thức kia khó thay thế.
Việc phải xác minh với mọi hình thức
- Cơ sở được phép đào tạo trình độ và ngành đó theo hình thức đó.
- Ngành ghi trên văn bằng là gì.
- Nếu học để đáp ứng yêu cầu tại nơi làm việc: hỏi bộ phận nhân sự của cơ quan trước khi đăng ký.
- Tổng chi phí toàn khoá, không chỉ học phí năm đầu.
Có thể đổi hình thức giữa chừng không
Một số trường có quy định về việc chuyển hình thức đào tạo, thường kèm điều kiện. Nếu bạn dự đoán hoàn cảnh sẽ thay đổi, hãy hỏi trước khi nhập học — biết mình có lối xoay xở giúp quyết định nhẹ nhàng hơn.
Sai lầm hay gặp
- Chọn từ xa vì tưởng dễ. Đây là hình thức có tỷ lệ bỏ dở cao nhất, đúng vì nó đòi hỏi tự chủ nhiều nhất.
- Chọn chính quy khi đang phải nuôi gia đình, rồi phải đi làm thêm quá nhiều và kết quả học sa sút.
- Không hỏi trước về yêu cầu của nơi sẽ dùng bằng, tới lúc tốt nghiệp mới phát hiện không phù hợp.
- Chọn theo lời tư vấn viên mà không tự đối chiếu thông tin.
Lưu ý: quy chế tuyển sinh, đào tạo và quy định về văn bằng do cơ quan quản lý nhà nước và từng cơ sở đào tạo ban hành, có thay đổi theo thời gian. Bài viết mô tả cách làm thường gặp; trước khi ra quyết định, hãy đọc thông báo hiện hành của chính trường bạn quan tâm và hỏi phòng đào tạo.
