Lần đầu tự quản lý tiền của mình thường trùng đúng với lúc mọi thứ khác cũng mới. Kết quả phổ biến: tiêu hết khoản chu cấp trong hai tuần đầu, rồi ba tuần sau rất chật vật.
Vài nguyên tắc đơn giản ngăn được hầu hết chuyện đó.
Chia theo tuần, không theo tháng
- Chia khoản chu cấp thành bốn phần theo tuần — dễ kiểm soát hơn nhiều.
- Tách riêng các khoản cố định trước — tiền nhà, điện nước, đi lại.
- Phần còn lại mới là tiền tiêu.
- Nếu tuần này tiêu quá, bù bằng tuần sau — đừng chờ tới cuối tháng mới phát hiện.
Các khoản hay bị bỏ sót
- Giáo trình và tài liệu đầu kỳ — dồn vào một lúc.
- Chi phí ban đầu khi mới tới — đồ dùng, đặt cọc phòng.
- Vé về nhà — tính số lần mỗi năm.
- Sinh nhật, họp lớp, hoạt động nhóm — nhỏ nhưng cộng lại đáng kể.
- Khám bệnh và thuốc.
- Lệ phí thi lại hoặc học lại nếu có.
Nơi tiết kiệm được nhiều nhất
- Chỗ ở — ký túc xá thường rẻ hơn nhiều so với thuê ngoài.
- Ăn uống — tự nấu là khoản tiết kiệm lớn nhất và cũng tốt cho sức khoẻ.
- Giáo trình — mượn thư viện hoặc mua lại của khoá trước.
- Đi lại — ở gần trường tiết kiệm cả tiền lẫn thời gian.
- Đây là bốn khoản chiếm phần lớn chi tiêu — tối ưu chúng hiệu quả hơn cắt vặt.
Cạm bẫy tài chính của sinh viên
- Vay qua ứng dụng — lãi rất cao và rất khó thoát ra. Tránh tuyệt đối.
- Việc nhẹ lương cao yêu cầu đóng tiền trước.
- Mô hình yêu cầu rủ thêm người để được hưởng.
- Mua trả góp những thứ chưa cần.
- Cho bạn mượn tiền lớn — nó làm hỏng cả tiền lẫn quan hệ.
- Đứng tên vay hộ người khác — bạn chịu trách nhiệm, không phải họ.
Nếu thiếu tiền
- Nói với gia đình sớm — giấu tới lúc quá muộn là sai lầm phổ biến nhất.
- Hỏi phòng công tác sinh viên — nhiều trường có hỗ trợ trường hợp khó khăn.
- Kiểm còn học bổng hoặc miễn giảm nào chưa xin không.
- Xem chuyển chỗ ở rẻ hơn được không.
- Làm thêm có kiểm soát — nhưng nhớ ngưỡng an toàn về giờ.
Thói quen nên dựng
- Ghi chi tiêu trong tháng đầu — chỉ tháng đầu thôi, để biết tiền đi đâu.
- Giữ một khoản dự phòng nhỏ — cho khám bệnh hoặc việc gấp.
- Không tiêu tiền học phí vào việc khác — dù định bù sau.
- Kiểm tài khoản hằng tuần.
- Nói chuyện tiền bạc với gia đình đều đặn, không chỉ khi có vấn đề.
Một điều đáng nhớ
Việc đơn giản nhất và hiệu quả nhất: chia khoản chu cấp theo tuần thay vì để nguyên theo tháng.
Nó không đòi hỏi kỷ luật gì đặc biệt, và nó ngăn được đúng cái sai lầm mà phần lớn sinh viên năm nhất đều mắc trong học kỳ đầu tiên.
Câu hỏi thường gặp
Nên chia tiền thế nào?
Tách các khoản cố định như tiền nhà, điện nước, đi lại trước, rồi chia phần còn lại thành bốn phần theo tuần — dễ kiểm soát hơn nhiều so với để nguyên theo tháng.
Khoản nào hay bị bỏ sót?
Giáo trình đầu kỳ, chi phí ban đầu khi mới tới, vé về nhà, sinh nhật và hoạt động nhóm, khám bệnh, và lệ phí thi lại hoặc học lại.
Tiết kiệm được nhiều nhất ở đâu?
Chỗ ở, ăn uống, giáo trình và đi lại — bốn khoản này chiếm phần lớn chi tiêu nên tối ưu chúng hiệu quả hơn cắt vặt.
Cạm bẫy tài chính nào nguy hiểm nhất?
Vay qua ứng dụng vì lãi rất cao và rất khó thoát ra — cùng với việc nhẹ lương cao yêu cầu đóng tiền trước và đứng tên vay hộ người khác.
Nếu thiếu tiền thì làm gì?
Nói với gia đình sớm, hỏi phòng công tác sinh viên vì nhiều trường có hỗ trợ, kiểm còn học bổng hoặc miễn giảm nào chưa xin, và xem chuyển chỗ ở rẻ hơn được không.
