Nguồn thông tin chính thức
Mỗi trường công bố đề án tuyển sinh hằng năm, trong đó có: các phương thức xét tuyển và chỉ tiêu từng phương thức, tổ hợp xét tuyển từng ngành, điều kiện phụ nếu có, học phí, và thông tin về điều kiện đảm bảo chất lượng.
Đây là tài liệu nên đọc, dù nó dài và khô. Tờ rơi và bài đăng trên mạng xã hội là bản rút gọn có chọn lọc — chúng bỏ đi đúng những phần bất lợi.
Đọc điểm chuẩn thế nào cho đúng
- Xem ba năm liền, không chỉ năm gần nhất. Một năm điểm vọt lên hoặc tụt xuống có thể do đề thi hoặc do chỉ tiêu thay đổi.
- Xem điểm chuẩn theo từng phương thức. Điểm xét học bạ và điểm xét theo kết quả thi tốt nghiệp là hai thang khác nhau, không so trực tiếp được.
- Chú ý chỉ tiêu từng phương thức. Nếu trường dành phần lớn chỉ tiêu cho xét tuyển sớm, điểm chuẩn của phương thức còn lại thường cao hơn.
- Chú ý điều kiện phụ — điểm môn chính, thứ tự nguyện vọng, ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào.
- Xem cả số lượng thí sinh đăng ký nếu trường công bố.
Điểm chuẩn phụ thuộc vào số người đăng ký và mặt bằng điểm của năm đó, nên nó là chỉ dấu tham khảo chứ không phải mốc chắc chắn.
Những con số khác đáng xem
- Tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp đúng hạn. Con số thấp bất thường là dấu hiệu chương trình quá nặng hoặc tổ chức chưa tốt.
- Tỷ lệ có việc làm sau tốt nghiệp, kèm cách trường thu thập số liệu. Số liệu không kèm phương pháp thu thập thì ít giá trị.
- Tỷ lệ giảng viên trên sinh viên và tỷ lệ giảng viên có trình độ tiến sĩ.
- Học phí toàn khoá và lộ trình tăng học phí — nhiều trường công bố mức tăng dự kiến theo năm, đây là con số phải cộng vào kế hoạch tài chính.
- Kiểm định chất lượng — chương trình hoặc cơ sở đã được kiểm định chưa, bởi tổ chức nào.
Phân biệt thông tin chính thức với quảng cáo
Dấu hiệu của thông tin cần kiểm chứng thêm:
- Cam kết việc làm sau tốt nghiệp bằng lời mà không có văn bản với điều kiện cụ thể.
- Nêu thứ hạng mà không nói rõ bảng xếp hạng nào, tiêu chí gì, năm nào.
- Quảng cáo "bằng quốc tế" mà không nêu rõ đơn vị cấp và giá trị sử dụng.
- Thúc giục nộp phí giữ chỗ gấp, nhất là qua tài khoản cá nhân.
- Không cung cấp chương trình đào tạo chi tiết khi được hỏi.
Việc nên làm ngoài đọc
- Đi xem trường, tốt nhất vào ngày có lớp học bình thường chứ không phải ngày hội tuyển sinh.
- Hỏi sinh viên năm hai, năm ba — không chỉ hỏi ban tư vấn. Hỏi những câu cụ thể: lịch học thực tế, phòng thí nghiệm có được dùng không, học phí có phát sinh gì ngoài thông báo không.
- Đọc chương trình đào tạo chi tiết của ngành, xem bốn năm học những gì.
- Lập bảng so ba trường trên cùng tiêu chí thay vì so trong đầu.
Về việc đặt nguyện vọng
Quy định về số nguyện vọng, thứ tự và cách xét thay đổi theo từng năm. Hãy đọc hướng dẫn chính thức của kỳ tuyển sinh năm bạn dự thi và hỏi thầy cô phụ trách ở trường phổ thông nếu chưa rõ — đây là chỗ sai một bước là mất cơ hội cả năm.
Lưu ý: quy chế tuyển sinh, đào tạo và quy định về văn bằng do cơ quan quản lý nhà nước và từng cơ sở đào tạo ban hành, có thay đổi theo thời gian. Bài viết mô tả cách làm thường gặp; trước khi ra quyết định, hãy đọc thông báo hiện hành của chính trường bạn quan tâm và hỏi phòng đào tạo.
